Tleiràwl tàn ta chu, rual û deuh —pâwl sàwm mipaho chuan min star thei èm èm mai a. Sikul tan dâr rìk hmaa sikul tuala kan inkawibah min lo thlîr thup—ka zah thìnziate kha âw … ka pâwl sarih zir kum khân “Patea`n min lo biak rawh, a ti …” tih vèl ka dawng ve a, achâng chuan Love letter ka dawng thìn bawk a. Ni khat chu, ka lo star rùk ve èm èm, ka chan phàka ka dah ngai loh hnèn atangin Love letter ka dawng tlat mai! Mak ka tiin, ka làwm ru veng veng a.
A dik tak chuan, ngaizâwngtu a ngah si, ama kutziak ngei mai ka’n chhiar a, hmêltha min ti a, min duh thu a sawi a, ka chhànna a nghàk leh ta nghàl a. Mak ka tiin ka làwm lutuk chu ka khùr der der hian ka hria a. Kan hun laia hmêltha ber maiin min duh a ni tih ka hriatna khàn —hlimna, ngaihthatna, nei tha intihnate’n ka khat hi a ni ber mai! Kha khàn ka chezia leh hawiher a tidanglam zo va. Nula —bialpa nei ka lo ni ve ta dèr mai le!
Tùkthuan ei khamah, sikul uniform ka’n inbel a, sikul thlen hlàn ka nghàkhlel èm èm a, hmanhmawh phèlêngin ka’n kal a. Ka bialpate class room pannaah chiah hian kan lo awm a, thei leh èng ilo kan paite eiin–kan lo ti ti vèl a. Ka bialpa a lo thleng —ka bula ka thiante zawi deuh sàpin a rawn bia a, kei chuan ka lo melh ve ngam tàwk a. Mahse, a àw rì han hriat ringawt pawh khân ngaih a tha ve hle tho a ni. Chawhma bàn a nghahhlèlhawm leh ta. Inhmuh hrim hrim chàk khân kan inhèl hi a ni ringawt mai!
Chawhnù bàn dâr a rì a, zirtîrtuin a lecture rei deuhte khàn —a phùt hian ka phu zek zek tawh mai a. An class an lo bàn hmasàk leh kan kal chak a, kan bàn hmasàk leh kan kal muang a. Hnunglama inhmuh ringawtte kha a va thlàkhlelhawm ngai èm … an in pêng a thleng a, a rawn lehhawi zawk a, kha kha kan in Mang Tha ve ngam dàn tàwk a ni mai si! Khua hi a har ru veng veng zêl tawh mai a. Sikul function a awm zeuh chângte khân–kan bula thut tumin min rawn pan a–ani chu ka piaha ka thiannû bulah, a thianpa ka bulah … a va han nuam tak èm! Mi zawng zawng khàn min awt hian ka hre thìn.
Kum a tàwp a, final kan exam zo va. Sikul chawlh a lo ni tawh a. Ka khua hi a har vawng vawng mai thìn a. Sikul hi ka ngai ngawih ngawih a. In lamah min la rìm ngam si lo. A biak pawh inbe ngam hauh si lo khân ka ngai ve èm èm mai te kha âw … a va lo thianghlim tak èm! Thiante’n min han dem-fiam a, ka’n zèp vèl thìnte kha! Min dem fiam khan —hlim ru tak chu ka ni thung!
Tichuan, in lamah tui-chawi leh thingphurh kha kan tih theih tàwk a ni a. Zîngah bêl chhìpchhuan tùr kengin tuikhur kan pan a, ka bialpa tui kawt lai han tawh te kha a va’n nuam ngai èm! Chhùnah thiante nèn thing phur tùrin kan chhuak leh a. Ram-thei lawh tùr kan zawng kual a. Sairàwkherh kengin, iptea saihlum leh chemtè ak puar deuh làng chunga bialpa han hmuhte kha … thing phurh tùr leh èm leh hrei kan dahna phùlah kan han thu a. Sunhlû kan eiho va, ‘khàng tluka romantic kha a awm bìk chuang lo ang,’ ka ti hial thìn.
Ka ngaihtuah lèt thin pawh hian a mak ka tih fo thìn chu—tùnlai mite ang hian han “in-date” vèl hi kan ti lo va, chuti chung paw’n tuanna mual àwm hi chu kan inhre èm èm zèl mai thìn te kha …thing kan han thawn a, khaw lamah kan inzui hàw ve pàr pàr a. Kawtchhuah kan hnaih deuh tà tihah chuan, min han pèn san a. In kan thleng a, kawtah thing kan han keuh dap a, ka nu lah kha a lo làwm thiam èm èm a. Phur rit pawh kha ka hre ngai lo. Khawlaiah intàwk ila, kawng sîr pan chunga inmelh kha a ni leh a. Khàng thlàhlel khân hun ka hmàn-hlel ve hle tho thìn a ni.
Kum tàwp exam result a lo chhuak a, pass bawk si —pâwl sâng ve tawh tùr nèn! Ka bialpâ min làwmpuina-chibai —zak chung chunga ka’n chhàn ve nîte tak kha âw!
Khatih lai khân
“Aw! khaw’nge lenrual hlui zàwngte kha,
Hmànah chuan nau ang nui zà thìnin,
Hlim leh làwmin tlai tla èng hnuaiah,
Duhthulêng tìn kim kan sàm zà thìn.
Mahse, khua rei an chang leh si,
Hei hi maw lo ni le lunglèn”
tia, khawhara vawiina ka vàn ruai ruai tùr hi ka dâwn pha hauh si lo! Ka bialpate Matric result a lo chhuak ve leh a, ani pawh a pass a. College kal tùrin Shillong pan a tum a. Khami tuma ka khawhàr dàn kha ka sawi thiam lo. Kum thar sikul luh te kha namên lovin ka hùphurh a. Anni chu Thawhtan zîngah an kal tawh dâwn a. Ka duh ngawih ngawih chu ka hmu tawh dâwn lo va, chân hlen tùra inngaihna ka nei bawk a. Chawlhnì zàn chuan ka inkhàwm kal kha —kan step bul, mi tuizêm phèn thim lai atang hian min lo au va. Ka va kal chu —ka làwm bawk si! Ka kut a lo vuan a. Ka zak bawk si! Ka khùr der der hian ka hria. Min kuah thut a, min fàwp ta mawlh mawlh mai a. “Naktùkah ka kal tawh dâwn a, zànin chu inkhàwm lo mai rawh,” mi ti a. Ka chhûngten min hauh ka hlau si! ‘Ka inkhàwm chuan … ka duh tak tak lo a ni ang,’ mi ti bawk si! Khatih lai khân inkhàwm dâr hnihna a lo ri ta. Ka rilru a insual nasa hle. Fianrial lam min panpui ta ngè ngè a. Kha’mi zân khân ka nun pum chu a khawih danglam zo ta! ‘A ta ka nih loh chuan a tân ka rinawm lo vang,’ a ti tlat si.
“Aw! khaw’nge lenrual hlui zàwngte kha,
Hmànah chuan nau ang nui zà thìnin,
Hlim leh làwmin tlai tla èng hnuaiah,
Duhthulêng tìn kim kan sàm zà thìn.
Mahse, khua rei an chang leh si,
Hei hi maw lo ni le lunglèn”
tia, khawhara vawiina ka vàn ruai ruai tùr hi ka dâwn pha hauh si lo! Ka bialpate Matric result a lo chhuak ve leh a, ani pawh a pass a. College kal tùrin Shillong pan a tum a. Khami tuma ka khawhàr dàn kha ka sawi thiam lo. Kum thar sikul luh te kha namên lovin ka hùphurh a. Anni chu Thawhtan zîngah an kal tawh dâwn a. Ka duh ngawih ngawih chu ka hmu tawh dâwn lo va, chân hlen tùra inngaihna ka nei bawk a. Chawlhnì zàn chuan ka inkhàwm kal kha —kan step bul, mi tuizêm phèn thim lai atang hian min lo au va. Ka va kal chu —ka làwm bawk si! Ka kut a lo vuan a. Ka zak bawk si! Ka khùr der der hian ka hria. Min kuah thut a, min fàwp ta mawlh mawlh mai a. “Naktùkah ka kal tawh dâwn a, zànin chu inkhàwm lo mai rawh,” mi ti a. Ka chhûngten min hauh ka hlau si! ‘Ka inkhàwm chuan … ka duh tak tak lo a ni ang,’ mi ti bawk si! Khatih lai khân inkhàwm dâr hnihna a lo ri ta. Ka rilru a insual nasa hle. Fianrial lam min panpui ta ngè ngè a. Kha’mi zân khân ka nun pum chu a khawih danglam zo ta! ‘A ta ka nih loh chuan a tân ka rinawm lo vang,’ a ti tlat si.
Atùkah chuan, TMB full-load chunga chuangin, Shillong lam panin an kal ta a. Ka rilrù a nâin a va buai teh rèng èm! Sâwnpai ka hlau si … achângin ka inten a, achângin amah ka ten a. Ka va hrethiam lo ngai èm! La naupan vang a ni, ka V ngei nà khân, rai ka hlau tho va. Shillong an thlen veleh lehkha mi rawn thawn a. Tichuan, thla thum a lo vei a, ka lo hriat ve thin dànin, ‘thla thum a veiin hnute-hmùr sâwrin, tui a chhuah ser ser chuan RAI tihna’ an ti thìn si a, ka sâwr ngial fianrial chuhin —ka làwm lutuk, ka rai ta lo phawt mai.
Kan inbiakpawh dàn kha lehkha inthawn a ni mai a. Han titi dùnte kha kan nei ngai lo va. A lo hàwn châng kha chuan a bula awm tùrin mi ti tlat a. Ka hnial ngam tawh hauh lo mai le! Hrehawm ti chung chungin sikul ka tlàn bo a ngai ta fo a. Ka hlimpui thin leh nuam ka lo tihnate kha a awm tawh lo. Rilrù hah rèng rèngin ka hun ka hmang tan ta a. Kum hnih a lo vei hnu chuan —nau ka pai ta tlat mai! Ka hrilh vat a. Pasal ka neih a ngai ta si. Kan inru ve ta a.
Pasal nei tùr khân vawikhatmah ngaihtuahna ka lo sêng ngai si lo! Ka nùnkhua a har èm èm mai a. Tleiràwl inngaizâwng tih tàkah, ka lo bèl chiang si lo! Mizo-in a mawi zâwnga kan sawi “Zaidam thinthawk” chi hi a lo ni a. Khawvèl hrehawm chu ka tem tan a ni ta dèr mai le! Min bèn hmasàk ber tum atang khân a lakah hian hlimna ka nei ta lo a ni ber mai. A bula mu reng chung khân kan nun hlui ngai khân ka mittui a tla fo thei zu nia!
Tichuan, naupang tèin fapa chu ka hring ta a. Ka nautè chu a hmêltha èm èm mai a. A hmêl ka hmu a, a kut te reuh tè a rawn chèt viat viat ka hmu tlùka hlimna kha ka nei khât khawp mai. Ka duhin ka va hmangaih teh rèng èm! A lo rei deuh va, naupang danglam tak hi a ni reuh a. Kum hnih leh thla thumah sikul a kal thei dèr mai a. A la naupàn èm avàngin a naute kut chum bìng bianga pencil a hùm a —A B C leh 1 2 3 a ziak ve tàng tàng laite kha ka mitthlâah a châm reng thìn.
Middle Sikul a kal chho ve ta a. Table Tennis a khèl ve thìn bawk a. Zîngah kan thawh hmâin a tho a, a lo inkhèl thìn a. Zînga inkhèl ve duh kha —tlai sikul bàn veleh Home Work a ti thuai thuai thìn a. A pa khàn a inkhel kha ‘tùl lo’ tiin a hau ziah mai a, achâng chuan a hnek lehtàwp chângte a awm thìn a. Ka mangang —tihngaihna hre lo hi ka tawngtai ngawrh hle thìn a. Mâma kha naupang fel leh fing tak, thu awih thei tak a ni a. Kutthlàkna khawp sual a tih pawh ka hre ngai si lo va, kei ‘Nu zàwk paw’n’ ka hauh ngai khawpa a àwm ka hriat loh pawh khân —a pa kha chuan kutthlàkna tham hi a nei lui reng mai si! Ka nùnkhua a va hrehawm tak èm! Mi —pasal la nei lote hi ka awt ngawih ngawih a. Inchhìr a sàwt tawh si lo. Inthen ila —nuthlawi fate nèn, mi tân khawiah pawh hnawksak kan ni nufa tawh dâwn si—ka mang hi a ang èm èm reng thìn a ni.
Mâma kha kum 13 a lo tlìn khân Pâwl sàwm a zir dâwn dèr ta mai a. Sikul a kal hmà èm avàngin a pâwlpuite kha amah aia kum thum vela upa zàwk vek an ni a. Matric tha takin pass se kan duh avàng khân Hostel-a dah kan rêl a. Kei chuan Dàwr te reuh tè ka nghàk a. Admission kan tifel a, a school uniform-te nèn kan sêng ve nual a. Hostel-ah chuan kan dah ve ta a. Sikul an tàn atanga thla hnih lekah chuan an sikul chuan Annual Sport an nei a.
Râwlthartìr an ni ve tawh a, pâwl sawm mipaho chuan engemaw an lo in rù a. A naupang zualho kha an rui a. An Sir-te chuan a ruiho kha an hnawtchhuak a, ka fapa pawh chu a tel ve a. Sikul atang chuan min rawn phone-tîr a, “Nu, kan Sir-ten nu emaw pa emaw koh tùr an ti a, tùnah Sikul-ah lo kal nghàl rawh,” a rawn ti a. Phone a dah leh hmiah si a. Ka bangbo hle; mahse, ka kal nghàl a. Zu ruih avànga hnawhchhuah a ni tih ka han hria chu —nâ ka va’n ti tehlul èm!
Mâma ka han hmu phat mai chu —hlaua khùr zawih zawih hian mi lo au a. Ka khawngaih mai bàkah —neih zawng zawng sêngin Hostel-ah kan dah kha a ni si a. “Bawihte, lungngai lutuk suh, in Sir chu a ngaihdamna ka va dîl ang e,” tiin, an Principal chu ka va hmu a. Min lo chhâng beidawng tawp mai a. Kan sènso a tam si, ka thin a na ve riau a, “A nih chuan, hei thla hnih àwrh chauh i sikulah hian ka fapa hi a lùt hman a, harsa tak chungin sìng têl kan sêng a. Khàng kha min pe lèt dâwn em?” ka ti a. “Tumah kan pe lèt ngai lo,” tih kha a chhànna chhum-bùng tak a ni. “A nih si chuan —i hnawhchhuahho seat awlah hian mi dang i admit leh dâwn a ni a, i va hlàwk dâwn ve âw! Vawikhat chauh tal chance min pe leh hràm thei lo’m ni?” ka tih paw’n —lu thìn khum chiah chhànna ka hmuh chu a ni ta!
Rilru na tak chung chuan ka chhuak a. Mâma’n beisei nei taka min lo en hmêl tak te kha âw! A pa hriat hun tùr chu Mâma tlukin ka huphurh bawk sì nèn! Kei lah kum 30 ka pèl àwrh a, ka la màwlmang ve bawk si. Taxi-in ka hruai hàw ta a. Ka lù kha a hai bat bat mai a. Sikul danga admit lehna tùr pawisa kan nei tawh bawk si lo.
A pâ thinrim rawn khawsàk dàn tùr ngaihtuah nèn —ka mang a va hàn àng tak èm! A pa chu a thinrim lutuk tùr ka tihdaih theih tàkin tiin —office-ah thenawmte phone hawhin ka phone a. Tlai —a office bâng chu ka Dàwr-ah chuan a lo kal a. Mâma thlabâr, ka hnunga a bìrù chu a rawn thàm chhuak a, a hnek ta bawrh bawrh mai! Kan nufa chuan kan ràk tèngtùng ta mai a. Ka fapa ka chhanna lamah min hnek tel zèl bawk si. Aw! A va han hrehawm tak èm!
Mupui rìltàmin vànlaizâwl atanga àrpui no hruai a hèl vut vut a, ârpuiin a notè te hum tuma a thla hnuaia a awp khàwm lai —a rawn bìr thla thut a, a pui ber mai a thàm lawk a, ruaipui theh tum ni àwm fahrana a thlawh bopui a, âr note mangang nghâwng fàn iaka thlàbâra an chiap leuh leuh hi kan ang berin ka hria. Tùna ka ngaihtuahna angte hi, kei —a nu hian, ngaihtuah phàk tawh ni ila chuan, ka fapa kha ka indanpui daih tùr hi a lo ni a. Ka va inchhìr thìn kher èm! Khati khawp kha ka fapa neihchhun khàn a tuar lo tùr hi a ni si.
Mâma kha chaw a ei a pa’n a phal lo va. A phuar hlàwm a, zànkhuain phelh a phal si lo. Sikul kal tawh ngai rèng rèng lo tùrin thu khauh a pe a. Kei–a nu pawh chu–sikul ka kaltîr leh chuan sawisàkah min vau a. Kha zàn hrehawm leh ràpthlàk kha theihnghilh theih ka va duh teh lul èm! Khawvâr nghàkhlelin ka tlaivâr a. Atùkah chuan–a pâ office liam veleh–Mâma chu ka phelh a, saisîrin a mu tlaivâr thak a. A kutte chu a dùk chêr a. Chaw ka eitîr a, ka thiam ang tàwkin ka zilhhau a.
Mâma tân khân–kei, a nu hian–ka theih tàwk chhuah vea ka inhre chung pawhin, a nùnkhua kha a lainatawm èm avàng khân a tân ka theih tàwkin Pathian ka au thìn a. “Mâma, ti’khan lo awm la, ka lo haw leh vat ang. Ka lêng lawk dâwn,” ka ti a. Ka u pasal office-ah ka kal a. Thil awm dàn engkim ka hrilh a. Ka sawi laia a hmêla khawngaihna lo lang avànga ka hnukulh teuh ziate kha! “Pawisa ka pe ang che’ng a, ka motor hi hmang la. Hostel dang zawng nghàl la, zànin là làa i dah luh hman dâwn loh chuan, mi rawn hrilh la. In pâ office bàn àwm hun vèlah ka lo kal ang,” a ti a.
Vànneih asiamin, Hostel dang chu ka hmu ta mai a. Ka va han làwm tak èm! Khàngte kha ka tawngtaina Pathian min chhànna a lo ni reng tih te hi tùn hnuah ka hrethiam ve chauh a ni. In ka va hàwng a, lungngai beidawng hmêl èm èma ka fapa lo thû ka va hmu a. “Bawihte, insiam nghàl vat vat ang. Hostel dangah hei ka dah lùt lehnghàl dâwn che,” tih thu ka hrilh a —a hmêla làwmna èng lo chhuakte kha ka hmuh hmaih hauh si lo. “Nu, âpàin a phal a mi? Pawisa i neia mi? Apàin a lo hnek hrep ang chèng a.
Mahse, ânu, ka zir chhuah hun chuan keima’n ka enkawl ang chè’ng a, kan indang daih dâwn nia aw…” a ti ta reuh a. A pa khawihna vûng ìl èl nèn, a kut duk nèn chuan kan inzui chhuak leh ta a. Tlaia a pa lo hàwng chu ka huaisènna zawng zawng sâwm khàwmin Mâma ka admit-na receipt chu ngawi rengin ka pe a. Ka û pasal in min tumsak thu pawh ka hrilh tel a. Inbe miah lo chuan chu zàn chu kan hmangral a. Inchhai lai nèn chuan a va danglam lulai ta èm!
First Term an exam result a lo chhuak ta! Min va bârakhaih tak èm! Pakhatna a rawn ni! Pâwl sawm chu tha takin a zo ve ta. A result a that èm avàngin phaiah kan dah ve ta a. Sum harsa chung chungin a zir ve zèl a. Kum 18 a lo tlin meuh chuan BA a zo ve ta a. Amah a la naupang si! A bright èm èm mai bawk si! Eng engemaw zìr chàka a neih a sawi apiang lah, a pa chuan, “Kan tlin tawh lo,” a ti zèl si a. A beidawng lutuk ang tih hlau rèng rèngin ka hmanhlèl leh a. General Knowledge te, Panorama leh Magazine —a tuizâwng deuh chhiar tùr ngaihtuahsakin ka buai thei èm èm a. Inah, ka bulah a hun a hmang leh ta mai mai a. A pa aia hlawh tlêm zàwk fate’n motorcycle nalh tak tak an nei a. An duh duha an lêng a hmuhte hian a awt ve èm èm thìn a. Mahse, tlangvâl fel tak a nih reuh avàngin engpawh a awh zâwng tak a hmuh paw’n —tha takin a sawi a, kan lei theih loh paw’n vuivai hmêl leh mi nawrlui zâwng hian a awm duh ngai hauh lo va. Kan chhuang ve thìn khawp mai.
Kum a lo vei a, ei-rawngbâwl min pui a. Chaw-ei thleng sìl thlengin min pui. Mahse, zû han nàm ve châng a nei zauh zauh a. Zû a nàm hi chuan a room a pan dìng a, chaw pawh a rawn lam ngam ngai lo va. A chaw nghei hlau hian eitùr nèn ka ùm zui tàwk tàwk thìn châng a awm ve thìn. A nunkawng hian min tibuaiin ka lainat bawk si! Eizàwnna nghet a hmuh ve nân khân kum khat chuang Pathian hnènah ka ngèn tlauh tlauh thìn a. Tùkkhat chu, chanchinbu-ah hna ruak dìl theih hi ka chhiar fuh a.
“Mâma, hna a vâng si a, hei hi chu dîl ve ta che,” ka ti a. Beidàwng hmêl deuh hian, “Nu, Politician hmêlhriat i nei ve si lo va, ka tlin pawh ka ring chuang lo,” a ti a. “Bawihte, eizàwnna nghet i neih loh chuan … kei hian engkim tuar huam khawpin Pathian hnènah ka tawngtai a, hna chu dîl ve hrim hrim rawh. Nang aia thiam tùr ka hre bik lo,” ka ti a. Chàk vak lo chung chuan a dìl ve ta a. Officer hna a ni si a, a theih ang angin a in-prepare ve a. Written-ah a tling a, Personal Interview-ah chuan a sàptawng thiam dàn leh a bright dànah ka huphurhpui lo èm èm mai a. Engkim an zo tawh si—an result chu a chhuak thei ta hauh lo mai a. Mâma chuan, “Nu, Minister chhûngte an awm ve a, chu chu an la dâwn a ni àwm e.
Amah paw’n kan interview lai khân a sawi,” a ti ta. Ka phàwklèk hle. Mâma pawh a beidawng èm èm a. Thiam a inti ve bawk si nèn! Officer pakhat ka hmêlhriat kha ka phone a, ‘kha hna làk tùr file kha khaw’nge a awm min hriatsak la —ka va’n duh ve âw …’ ka ti ve tawp a. Ani chuan a rùkin a chhui ta a. Minister nau chu Interview Board-in an la ta lo va, ka fapa chu No.1-ah dahin —Notesheet-ah an sign hnan tawh si! Minister power-in tihdanglam theih a ni tawh chuang si lo va. A pending a lo ni tih mi rawn hrilh a. Thla ruk a liam hnu chuan, ka fapa appointment chu a approve ve ta nge nge a. A tàwpah ka fapa chuan hna nghet a hmu ve ta. Ka làwm lutuk chu ka mittui hi a tla zawih zawih mai a, “Fahrah te, retheite LAL, Pa leh Pathian chuan min thlahthlam hauh lo a nih hi,” ka ti a. Tawngtaiin Pathian hnènah làwmthu ka thlen a. Khami nîa ka fapa hmêl hlimzia tak kha âw…
A hna thar chu a thawk ve ta a. Mahse, khaw dangah an post a. Kum khat àwrh a thawk tihah chuan a pum a na thut a. A thiante’n a awmna khaw Hospital-ah an dah thu min rawn hrilh a. Ka kal nghàl vat a. Min nghàkhlel lutuk chu thei leh thei lovin mi Mobile phone-in, “Ka nu, khaw’nge i rawn thlen tawh?” a rawn ti thìn a. Tichuan, a awmna Hospital ka thleng a, a hmêl ngui leh chau tak ka hmu chu ka màngang èm èm a. Hmunpui deuh zàwka phurh thlen hràm tumin Ambulance-te ka dap a. A enkawltu Doctor ka bia a, ani chuan, “Phurh chèt chi a ni tawh lo, kawngah in buai tho ang,” tiin min lo hrilh tawp mai bawk si. Ka mangang lutuk chu zun inah te ka tawngtai a. A tùk chawhnu lamah chuan biak tùr a awm ta lo. Thinlunga mangang—rùm chungin a thàw ka en reng lai chuan a zawi tial tial a. A tàwp ta. Doctor leh Nurse chuan thàwktîr leh tumin a âwm an nem a, a rawn thaw leh dèt dèt a. A tàwp leh ta si! Aw! Ka mang a va ang ngai èm!
Ka’n hawi chhuak a. A thawhpuiteho chu Damdawi In veranda-ah an lo tap luai luai a. Ngawi tùrin ka zai zàp a. Ka tawngtai ta ringawt mai a. Sam 139-ah khân ‘Pathianin min hmu a, min hre chiang lutuk si a, Lalpa, manganga ka auh lai che khân mi hmu si a, hei —ka fapa chu a awm ta lo a. Vaivutah a chang dâwn ta si a. A thlarau mawh chu i kut a ni ve tawh,” tih chiah hi ka chham a. Tichuan, a thuamhnàw senghawi tùrin a in luahah chuan ka kal a. A awh ngawih ngawih, kan leisak phàk ngai loh zawng zawng kha a lo nei nual hman tawh a. Ka va làwmpui tak èm! Kekawr leh pheikhawk—engkim mai kha kum khat lek chhûng khân a lo nei a. Engati nge Pathian pawh hian a duhzâwngte a nei thei ve dâwn chauh a, heti maia a tih ni ang le, tih hi vawiin thleng hian ka ngaihtuah thìn.
Ka fapa ruang dai chu vaivuta kìr tùrin kan awmna lam panin kan phur hàw ta a. Kan nufa nun ve hun chhûngte ka ngaihtuah a. Lungawi taka inngaihtuah chawp ve dàn ka thiam hlawl lo a ni. Atùk khua a lo vâr a, ni chhuak azàwnga ràpthlàk ber mai kha a lo thleng ta! Keini chhûngkua, rual pawh pâwl pha ngai lo chuan sawi thiamawm loh khawpa ropuiin Mâma hun hnuhnùng min hmanpui tih kan hmu chu mak ka tiin ka zak ngawih ngawih a. A thawhpuite lah an lo kal khàwm tam na’ngiang mai! A thiante engemaw zàt pangpâr pein an rawn tap hàwm hàwm a.A thawhna Department-ah phei chuan amah anga vui ropui kha an la nei ngai hauh lo a ni àwm e.
Vêng chhûng sawi laih tham khawpa ropuiin min thlah liampui ta a. A thlàn hmun kan thleng a, ka hmangaihna zawng zawng neitu fapa kuang chu zawimuangin lei daiah an nghat ta. Tihtheih neih ka va’n duh tak èm!
“Hnâm ka lèn nuam mang e,
Hmuh theih se do râl ang hian,
Awmlai lianin hringnun pârmawi,
Vul lai a thliak mai ta si a.
AN HRUAI LUI TA … NGUI RI RIAI SAKHMELIN…”
tih kha ka thinlungah hian a inthum-rawn tlut tlut a. Ka ngaihtuahna a màng a, tuman min hnèm zo hian ka ring mawlh lo a ni! A thlàn an vùr rual khân, khawvèla ka nun, ka rilru leh chakna ka neih ve zawng zawng hi an vùr hnànin ka hria a ni. Ka naute, hmêltha sen sih siah kha ka hmu leh tawh ngai dâwn hauh lo tih kha hre reng chungin ka dâwn thui zui ngam mawlh lo a ni.
“Hnâm ka lèn nuam mang e,
Hmuh theih se do râl ang hian,
Awmlai lianin hringnun pârmawi,
Vul lai a thliak mai ta si a.
AN HRUAI LUI TA … NGUI RI RIAI SAKHMELIN…”
tih kha ka thinlungah hian a inthum-rawn tlut tlut a. Ka ngaihtuahna a màng a, tuman min hnèm zo hian ka ring mawlh lo a ni! A thlàn an vùr rual khân, khawvèla ka nun, ka rilru leh chakna ka neih ve zawng zawng hi an vùr hnànin ka hria a ni. Ka naute, hmêltha sen sih siah kha ka hmu leh tawh ngai dâwn hauh lo tih kha hre reng chungin ka dâwn thui zui ngam mawlh lo a ni.
Khawhar lènpui an lo kal a, a va làwmawm teh lul èm! A thenin an vei zâwng Pathian Thu an sawi a. A tui zual phei chuan dârkâr khat dâwn hun an hmang a. A tuartu–kei khàn–pakhat mah ka hre zui hauh thung si lo. A thenin ka fapa fel an tihzia min hrilh. “Aw, chuti taka fel in lo tihnate chu a dam lai khân ama bulah lo sawi zàwk ni ula…” tih te ka ngaihtuah a. Amah mimalah phei chuan fakna rì hlìr mai hi ka hria a, ka zàn muhìl thei lo ngaihtuahna vàk vèl hian, “Bawihte, i fel hi chu kei paw’n ka ti a, mi pawhin min hrilh hnem na’rawh e. Kei pawhin i fel ka tih thu hi ka lova sawi tlêm ve. I nu hi min ngaidam ang che. Mi sawi zawng zawng phei hi chu i dam lai khân an sawi ka hre hauh lo. Nang phei chuan tùnah engmah i rawn hre tawh si lo. Dam-ho dial dial laia infak tawn zàwk tùr kan nih vei nèn,” te ka’n ti leh ngawt thìn.
Vawiin thleng hian ka nunah ka fapa kha ni khat pawh ka la theihnghilh ngai lo a ni.
Hman deuh khan ka chhiar tawh a, mahse tunah ka chhiar chhuak leh vek a, ka hrethiam lehzual ta...hnuk a tiulh mai dawn alawm. ainawn leh!
ReplyDeletePi Ainawn a dang pawh han ziak zel ta che.
ReplyDeleteTin comment a word verification hi paih a tha lo maw? I thu thu erawh a ni thung.
...khrum
muante..Pathian hian min khawngaih em a.Tihian mi panngai angin ka awm ve zel a.'Mi zawng zawng hian life burden kan nei vek a,a inang veklo,'tih hi ka inhnem fona thin a ni.Ka thilziak minlo chhiarsak a,ka lawm e.
ReplyDelete@ khumchikthei,ni e.phak tawk ang ang a rilru senga ziah ve chak hi ka ngah mai.Minlo ensak ve hi ka lawm hle a ni.